May 15 2017

Spoedzoekers: goed met elkaar, goed voor mekaar

Wat hebben starters op de woningmarkt, gescheiden mannen, voormalig daklozen en vluchtelingen met elkaar gemeen? Dat ze allemaal snel een dak boven hun hoofd nodig hebben en binnen afzienbare tijd gaan verhuizen. Corporaties pakken steeds vaker de handschoen op om hun huisvesting van deze spoedzoekers te regelen. Een aandachtspunt is daarbij hoe je ervoor zorgt dat het er fijn wonen is, met elkaar en voor mekaar. Het prettig wonen gaat niet vanzelf omdat mensen vaak weinig binding hebben met de woning. Clustering van ‘ongebonden’ woongedrag, gecombineerd met maatschappelijke kwetsbaarheid, dat is vragen om uitdagingen.

Platform31 bracht een tijdje geleden een publicatie over de magic mix uit. Daar spreekt uit dat het goed is om te mixen én dat er zoiets bestaat als een magische mengeling, als panacee voor prettig samenleven. Was het maar zo eenvoudig. Natuurlijk lijkt geen enkele plek, geen enkel gebouw en geen enkele bewonerssamenstelling op elkaar. Mensen zijn zo uniek dat ze in verschillende situaties totaal verschillend gedrag vertonen. Dat herkent u misschien ook in uzelf. Toen u nog op school zat, maakte het niet zo veel uit of er rommel in de straat of in huis lag. Maar nu u kleine kinderen heeft, let u daar wel degelijk op. Gezelligheid en geluidsoverlast zijn twee woorden voor hetzelfde fenomeen. Hoe bereik je een magic mix? Dat is dus vooral zorgen dat mensen zich tot elkaar gaan verhouden en elkaar leren te begrijpen. Is er dan niets te bedenken? Gelukkig zijn er wel een paar dingen waar je vooraf rekening mee kunt houden als je spoedzoekers wilt huisvesten.

Toewijzing van de woningen buiten de reguliere woonruimteverdeling. Je ziet dat in collectieve huisvesting voor spoedzoekers en vaak buiten de systemen om wordt verhuurd. Eén manier is door de verhuurmakelaar, die heel precies kijkt welke woningzoekende past bij de woning. Een andere manier is wat met een duur woord coöptatie wordt genoemd. Dat bewoners zelf kunnen uitmaken wie er bij ze komt wonen. Via hospiteren of geholpen met een kennismakingsbijeenkomst of een selectiecommissie. Dit kun je doen op de schaal van een gang, op complexniveau en in een wijk. De studentenhuisvesters hebben er veel ervaring mee en ik weet dat ook corporaties als Woonbron en AlleeWonen dit doen.

Intensief beheren. Het beheer verdient extra aandacht en zorg omdat er snel en vaak verhuisd wordt. De spoedzoeker heeft veelal niet een sterke relatie met zijn woonomgeving (hij wilde immers zsm een dak en niet zozeer een leuke buurt of woning). Dit zie je vaak terug in woongedrag, waardoor je er qua beheer wat feller en actiever op moet zitten. Maar wat voor de verdeling van de woning opgaat, geldt ook voor het beheer. Ga zo ver mogelijk in het geven van verantwoordelijkheid aan huurders voor het beheer van hun woning. Dus niet alleen die 4 muren, maar geef ze een rol in beheer van hun gang, collectieve voorzieningen en de omgeving (groenvoorziening). Je zult zien dat dit het woongedrag positief beïnvloed. Zorg er wel voor dat dit je dit professioneel laat begeleiden.

Buurt vroegtijdig betrekken. Natuurlijk wil je geen NIMBY-gedrag uitlokken (Not In My Back Yard) en zul je zorgvuldig met de omwonenden willen communiceren. Toch kun je het beste je plannen voor de spoedzoekerslocatie in samenspraak met de buurt ontwikkelen. Dat scheelt niet alleen in de bezwaarschriften en de ontvankelijkheid van bezwaarschriften. Je wilt misschien wel dat de spoedzoekers een relatie aangaan met hun buren. Want het feit dat iemand vooral een dak wil, betekent niet dat degene geen contact wil in de buurt. In iedere buurt zitten naast dwarsliggers ook veel helpers, mensen die oprecht iets willen bijdragen aan problemen van andere mensen. Haak ze aan en geef ze een aparte plek in het proces.

Ingrediënten voor de mix. Om in bakkersjargon te blijven; de een houdt van zoet en de ander houdt van hartig. Afhankelijk van de locatie, de schaal,  en de bewoners die je aanzoekt, werkt de ene of de andere mix. Het vaststellen van je mix, de wijze waarop je daarop stuurt, welke professionals/bewoners welke rol krijgen in de keuzes. Dat kun je allemaal het beste in het proces zelf laten ontstaan. Natuurlijk moet je zorgen dat er niet te veel kwetsbare mensen bij elkaar wonen. Je wilt voorkomen dat de locatie een aanzuigende werking krijgt op loverboys, drugsverkopers of andere ondernemers die het met de regels niet zo nauw nemen. Wat vaak gebeurt is het mengen van studenten met andere groepen als zorgbehoevenden en nieuwkomers. Dat gebeurt vaak vanuit de gedachte dat studenten snel een woning zoeken, gewend zijn om met nieuwe mensen contact te maken en bereid zijn enig vrijwilligerswerk te doen. Het aantal buddy-projecten in ruil voor huurverlaging of studiepunten is inmiddels niet meer op twee handen te tellen. Kijk daarvoor ook eens op de website van de Academie van de Stad. Studenten mengen kan niet overal helaas; niet iedere gemeente is een studentenstad. Wat kan werken is maatjes in de wijk te rekruteren of semi-professionele woonbegeleiders aan te stellen en te trainen.

Organiseer iets van programma. Heel belangrijk laatste punt dat ik hier noem, is dat je wel degelijk op contact kunt sturen. Sleuteluitgifte, een kopie van de huisregels en een individueel plaatsingsgesprek zijn niet genoeg. Je kunt bijeenkomsten ter onderlinge kennismaking organiseren. Wat doe je met het openingsfeestje? Weet je de talenten van de bewoners, dan kun je die actief bemiddelen. Tal van organisaties staan tot je beschikking, bijvoorbeeld de zorginstelling, lokaal welzijnswerk, buurtvereniging, lokale ondernemers en Vluchtelingenwerk. Krijgen bewoners een budget om zelf iets te organiseren? Zo nee, waarom eigenlijk niet. Toch?

En vergeet ook niet dat je de inzet van bewoners kunt stimuleren. Wat nu als je een kleine ruimte ter beschikking stelt, waar bewoners zelf iets kunnen organiseren. Zo zorg je ervoor dat initiatieven de ruimte krijgen. Wellicht groeien die wel uit tot wat groters. Je weet maar nooit.

Want het gaat niet vanzelf omdat mensen vaak weinig binding hebben. Clustering van ‘ongebonden’ woongedrag, gecombineerd met maatschappelijke kwetsbaarheid, dat is “vragen om uitdagingen”.

No responses yet

Comments are closed at this time.

Trackback URI |