Jul 11 2016

Mijn ervaringen in het AZC – deel 1

Dit voorjaar 2016 startte ik een onderzoek naar hoe asielzoekers in Nederland landen. Mijn hoofdvraag was tweeledig. Vraag 1: ”Wat moeten we doen om de kansen van nieuwkomers optimaal te benutten?” En vraag 2: “Wat doen we om ze goed te laten landen in de wijk?” Ik sprak daartoe met verschillende professionals bij woningcorporaties, gemeenten, Vluchtelingenwerk, Platform Opnieuw thuis, rijksambtenaren. Dat gaf me een aardig beeld van de ingewikkeldheid van het probleem na huisvesting. Ik wil ook graag weten wat er gebeurt, voordat iemand in een zelfstandige woning komt wonen. Daarom begon ik vrijwilligerswerk op het AZC in de bossen van mijn geboortedorp. Al was het maar om ook mijn bijdrage te leveren aan het welkom-heten van mensen die hun vaderland hebben achtergelaten.

Kom, we starten een cursus…

Ik begeleid sinds kort als vrijwilliger asielzoekers bij computervaardigheden op het AZC in Leersum. Ik leer hier echte mensen kennen op zoek naar een nieuw bestaan. Dit geeft mij inzicht in hun verhaal, hun wensen, ideeën en talenten. Maar ook in hun problemen, eigenaardigheden en frustraties. Dat deed ik niet alleen, maar samen, met mijn beste vriend Mark. Tussen december en februari bespreken Mark en ik de mogelijkheden met de participatiemedewerkers van het AZC. Zij vinden computerles een goed idee en geven ons de vrije hand om iets op te zetten voor de bewoners.

Cultuurshock

We houden in maart een startbijeenkomst om te checken wat het niveau is en wat we qua deelnemers kunnen verwachten. Wat zijn interesses, wat kunnen ze al? Bijeenkomst 1 is voor ons een enorme cultuurshock.  We zien duidelijk verschillen in taal, opleidingsniveau en life skills. Ondanks een goede voorbereiding, uitgebreide gebarentaal en dito spraakverwarring krijgen we geen eenduidig beeld van de wensen. Het is een heel diverse groep (6 mensen) die eigenlijk allemaal iets anders willen en kunnen. De helft verstaat zelfs onze gebarentaal niet. De gedachte van een vastomlijnde cursus laten we daarom snel varen. Veel van de cursisten hebben alleen lagere school en nog nooit een computer gezien. Opvallend feit: 100% heeft een smartphone met Facebook, What’s app, fotocamera, etc. Die weten ze handig te bedienen. Met zoiets is als een PC of laptop is door deze generatie nog maar weinig ervaring opgedaan. Wat van facebook precies de inloggegevens zijn is vaak vergeten. Hoofdletters en kleine letters worden door elkaar gehaald, spaties worden soms wel en soms niet ingetoetst. Dat westerse schrift is voor sommigen echt heel lastig. Wij komen erachter dat we van een andere generatie zijn dan deze groep. Wij hebben zelf nog weinig ervaring met mensen die laag of anders zijn opgeleid. Een heel leerzaam lesje dus, vooral voor de docent.

Naar een maatwerk cursus computerskills

De computerskills zijn zeer divers. Het varieert van niet-weten-waar-de-aan-knop zit tot ervaren computerprogrammeurs. Deze laatsten hebben zich inmiddels aangemeld op hack your future , een commercieel opleidingsinitiatief dat asielzoekers met kansen gratis opleiding biedt richting betaalde baan. Ze noemen het zelf een Refugee Code School. Wij richten ons op de niet-bollebozen. De lessen die wij dachten aan te bieden waren collectief en klassikaal. Dat gaat never nooit niet werken! De cursus hebben wij daarom snel aangepast op maat. We bieden nu een zelf bedachte basisles ‘dubbelklikken, selecteren, browsen’ aan. We hebben een standaardprocedure voor het aanmaken van een gmail-account op papier staan. We werken aan CV’s (tekstverwerking), facebook benutten en Linkedin profielen. Onze laatste ‘les’ was hulp bij de oriëntatie op een opleiding. Een van de cursisten is accountant met een mastertitel. Hij weet nu welke routes er openliggen om zijn oude beroep weer op te pakken. Met behulp van Nederlandse keywords (HBO, stage, etc) en een uitleg van hoe het onderwijs werkt , kan hij nu zelf op zoek.

Gelukkig is het niet altijd zo druk, zodat iedereen de aandacht krijgt die hij wil. De deelname wisselt, soms drie soms acht deelnemers. Sommigen zien we al na één les niet meer en anderen lopen al drie maanden mee. De groep die vaker komt zie je steeds meer vaardigheid ontwikkelen. Wat ons hindert is dat sommige statushouders een woning krijgen en verhuizen buiten het AZC. Goed voor hen, maar jammer dat we dan niet kunnen doorbouwen op hun talent.

Communicatie-bereik

Een probleem is de gebrekkige ICT. We hebben hier begrip voor. De technische dienst van COA is druk met het inrichten en weer afbreken van noodlocaties door het hele land. Begrijpelijk dat onze internetsnelheid of updates van Internet Explorer wat achterblijven. Dat we daardoor maar weinig opschieten in de les, dat is natuurlijk wel vervelend. Je leert weinig van een ‘connection time out’.

Het kost ons moeite om met de cursisten te communiceren. Wat heel goed werkt is dat ze voor elkaar tolken. Zo weten we de taalbarrière vrij goed te omzeilen. Klassikaal onderwijs of instructie is voor deze groep niet effectief. Deze mensen zullen eerst flink aan hun Nederlands (of Engels) moeten werken  om vakmatig klassikaal onderwijs te kunnen absorberen.

We bereiken maar een klein deel van de bewoners. We denken dat vooral de meer gemotiveerde bovenlaag uit het AZC bij ons meedoet. Bij de mensen die niet deelnemen verwachten we meer culturele afstand, minder wil om zichzelf te ontwikkelen, meer computervrees en minder kennis van de vreemde talen Engels en Nederlands. Het zet me wel te denken over de kansen die zij in de Nederlandse maatschappij zullen krijgen. Daar ligt echt een grote opgave.

Cursist en omgeving

Tijdens de computerles krijgen we vaak vragen die over meer dan computers gaan. Waar vraag ik de studielening aan? Hoe werkt mijn DigiD? Hoe vraag ik een password aan voor Woningnet? Kun jij een internetbetaling voor mij doen en dat ik het je dan cash teruggeef? Wat is de beste wasmachine? Hoe vind ik een woning als ik niet in de stad wil wonen? Kun je mijn chauffeur zijn als ik verhuis? De elektriciteit in mijn nieuwe woning doet het niet. HELP! Het biedt mij een kijkje in de wereld van de gewone asielzoeker. Die is met zo veel dingen bezig. Vooral op het moment van verhuizen uit het AZC komt alles tegelijk.

Syriërs/ Irakezen mixen niet echt met Eritreeërs, zo hoorden we. Wij hebben vooral contact met Pakistanen en Eritreeërs. Syriërs, hoewel oververtegenwoordigd in Leersum, zitten niet in ons klasje. De ramadan helpt niet mee, we hebben nu (juni 2016) hoofdzakelijk christenen in huis. Door het ‘zendingswerk’ van een Eritrese enthousiasteling is het vooral druk met zijn kennissen. Ze steken elkaar aan om te komen. De een komt met zijn zus, de ander met zijn kamergenoot. Mond-op-mondreclame blijkt goed te werken maar helaas een wat eenzijdige samenstelling uit te lokken. Aandachtspuntje voor het vervolg: meer marketing richting Irakezen, Syriërs en Afghanen.

Er is weinig om handen in het AZC. Wat verder opvalt: veel mensen hangen rond of liggen te slapen. De weinige structuur die geboden wordt is Nederlandse les voor statushouders. Er mag nog wel veel meer gebeuren, omdat het grootste deel van de bewoners nog niet bereikt wordt. Gelukkig zijn er steeds meer initiatieven zoals de onze. Binnenkort is de open dag van AZC’s (24 september 2016). Dan wil ik onze cursus openstellen voor publiek.

Een goed voorbeeld als afsluiting. Wij ontwierpen een poster voor een hardloopgroep van asielzoekers en Heuvelruggers. Iedere zondag rennen die samen door het bos. De poster werft nieuwe deelnemers. Zo helpen de jongens van de computercursus de promotie van andere activiteiten. Wellicht dat we ook onze deelnemers nuttige dingen kunnen laten maken. Dit soort kruisbestuiving gaan we vaker opzoeken!

No responses yet

Comments are closed at this time.

Trackback URI |