Aug 10 2011

wijkaanpak nieuwe stijl, denk mee!

nolenslaan4

In deze blogpost schets ik

  • wijkontwikkeling oude stijl
  • een ‘wijkaanpak nieuwe stijl’
  • een voorbeeld uit mijn buurt
  • een oproep om mee te vormen aan onze aanpak

Wijkontwikkeling oude stijl

Wijkvernieuwing is vaak iets van bovenaf. Met masterplannen met als doel wijken-op-achterstand weer vitaal en aantrekkelijk te maken. Na een langdurig proces van plannenmaken gaat de sloophamer door de oude voorraad. Die maakt plaats voor iets nieuws. Iets dat voldoet aan de eisen van de huidige tijd. 

In mijn wijk Staatsliedenbuurt (Utrecht) is ook zo’n ontwikkeling aan de gang. De corporatie realiseert een ambitieus nieuwbouwproject op de plek waar vroeger een aantal hoge, grauwe en ietwat enge flats stonden. Na jaren van touwtrekken ging de kogel door de kerk. Nu wordt er driftig gebouwd. “Goed werk!”, mag ik zeggen namens veel buren, en ik denk dat professionals het met me eens zijn. De wijk is inmiddels niet meer de negatieve hotspot die het was. De plannen doen wat ze beoogden: het verbetert het aangezicht en imago van de wijk, het behoud mensen die graag in de wijk willen wonen. Van de Marokkaanse schoonmaakster die een nieuwe huurwoning krijgt tot de hoogopgeleide tweeverdiener die in de wijk iets groters zoekt. Mitros zette een filmpje over deze nieuwbouwontwikkeling op hun site dat deze archetypische ontwikkeling (van wijkontwikkeling anno 2000-2010) mooi in beeld brengt (zie onderaan pagina).

Waarom een wijkaanpak nieuwe stijl?

Wijkaanpak was de laatste jaren allemaal goed planbaar en maakbaar. In de huidige tijd verandert dat. Dit is de tijd dat de markt is ingezakt, koopwoningen niet te financieren zijn, de wachtlijsten voor goedkope sociale woningbouw toenemen en de bodem van de schatkist van de woningcorporaties bereikt is. We moeten dus iets anders.

Wijkaanpakkers zitten met vragen als: “Hoe brengen we gezamenlijk de plannen naar een realistisch niveau?” “Kan ik met minder investeringen mijn doelen toch bereiken?”  “Hoe kan ik toch het verschil maken met een op beheren gestoelde aanpak?”  “Hoe kan ik investeringen uitlokken?”    “Wat is een sluitende businesscase voor sociale wijkaanpak zonder de hefboom van waardeontwikkeling?”

In de Staatsliedenbuurt is inmiddels een brede discussie gaande over fase 2, 3 en 4 van de ontwikkeling. De sociale urgentie voor een grootschalige aanpak is grotendeels verdwenen. Dus stelt men zich de vraag: Is sloop nog wel nodig, en zo ja waar wel en waar niet? Hoe rijmen we de wensen van de nieuwe en de oude bewoners? Welke voorzieningen en woningtypologieën realiseren wij in de komende jaren?

Vragen die herkenbaar zullen zijn voor veel stedelijke vernieuwers en wellicht ook voor u als lezer. Een wijkaanpak nieuwe stijl geeft antwoorden op deze en andere vragen. Wij hanteren voor deze nieuwe stijl aanpak de volgende uitgangspunten:

  • ruimte laten voor spontaniteit
  • ruimte creëren voor initiatief
  • tijdelijke invullingen (als opmars naar permanente invullingen of in plaats daarvan)
  • adaptief vermogen
  • selectieve ingrepen die investeringen van burgers en beleggers kunnen uitlokken

Een voorbeeld van de spontane stad: binnenterrein Samuel Mullerstraat / Nolenslaan

Maar hoe ziet zo’n wijkaanpak er dan uit? Iemand zei me laatst: De toekomst is al begonnen, het is alleen de truc om te zien waar. Laat ik je daarom meenemen naar mijn buurt waar een inspirerend voorbeeld van die toekomstige wijkaanpak te vinden is.

Vaak onstaan in de onbedoelde effecten van wijkontwikkeling de mooiste dingen. In mijn buurt heeft het binnengebied van een sloopcomplex een complete transformatie ondergaan. Het vooruitzicht van sloop blijkt een heilzaam effect te hebben: eindelijk niemand die zich erom bekommert en dingen verbiedt.   

nolenslaan1

De foto’s illustreren enorme creativiteit en werklust om van het binnenterrein iets te maken.

 

 

 

nolenslaan3Er is hier zichtbaar waarde gecreeërd. Deze vogel-tent was entreepoort voor het Zwemfest dat afgelopen zaterdag 400 bezoekers trok!

 

 nolenslaan2

 Het ziet eruit alsof deze mensen met veel plezier wonen in hun afbraakappartement.

 

De tijdelijke bewoners (studenten in dit geval) hebben moestuinen, een zwembad en een sauna aangelegd. Vorig weekend organiseerden zij een feest voor 400 mensen.

Over een jaar zal het complex worden gesloopt en de huurcontracten ontbonden. Als de plannen doorgaan. Dat leidt bij mij tot de volgende vragen :

  1. Welke kansen biedt deze ontwikkeling voor de wijkvernieuwing Staatsliedenbuurt? Wat kunnen wij wijkontwikkelaars leren van deze casus?
  2. Kunnen we geen kluswoning maken van dit complex? Misschien willen de tijdelijke bewoners hun woning wel tegen boekwaarde plus winstmarge kopen en deze opknappen? Of zelf slopen en nieuw bouwen.
  3. Kunnen we onbedoelde effecten behouden of zijn ze tijdelijk van aard? Hoe behouden we dit type ondernemende mensen in de buurt?
  4. Hoe kunnen we de effecten beter uitnutten ten behoeve van de wijkontwikkeling? Kunnen de tijdelijke bewoners een rol spelen in de verdere versterking van mijn wijk?

 

Oproep: deel kennis over wijkaanpak nieuwe stijl

Ook bij jou zijn er dit soort pareltjes van spontaniteit, eigen initiatief en potentie te vinden. Aansprekende voorbeelden die de aanpak van de toekomst in zich dragen. Die zijn er overal, we moeten ze alleen leren zien. Het kan haast niet anders of ondernemende bewoners passen zich aan de omstandigheden aan en creëren iets moois. Van Amsterdam tot Velp en Leeuwarden tot Dordrecht. En er zijn vast al tal van voorbeelden van slimme investeringen die tien andere investeringen hebben uitgelokt.

Mag ik je als lezer oproepen voorbeelden aan te dragen. Laten we met elkaar hierover in gesprek gaan en beter leren begrijpen hoe je wijkaanpak nieuwe stijl vormgeeft. Stuur voorbeelden naar mij toe. (Met foto altijd antwoord!)

Sturen kan naar j.van.der.wal@vannimwegen.nl

 Bijlage Archetypische wijkvernieuwing 2000-2010 : http://www.binnenhofutrecht.nl/project-binnenhof.aspx

33 responses so far

33 Responses to “wijkaanpak nieuwe stijl, denk mee!”

  1. willie de grooton 25 Aug 2011 at 7:31 am

    Als het fysieke spoor een zijspoor wordt krijgt misschien het sociale spoor de ruimte die het allang nodig heeft. Dus alle ballen op de spelers in de wijk die vooruit willen. Als het om bouwen gaat moeten gemeenten zich weer dienstbaar leren opstellen naar iedereen met een goed idee en alle luxe eisen in de koelkast zetten. Ruimte voor particuliere initiatieven hoe klein ook. Ook geen slecht effect. Lang leve de crisis.

  2. laura willeon 26 Aug 2011 at 12:24 am

    hey jasper,
    thnx voor je leuke mail,
    ik zie helemaal het idee van wat je bedoelt, alleen kan ik weinig echte voorbeelden noemen die ik ken in nederland. ja, misschien kleine dingetjes, zoals in mijn eigen straatje in de czaar peterbuurt amsterdam. de ondernemers die het aan durven om in deze straat iets te beginnen met een fantastische street lay-out . ik kan geen foto’s uploaden zoals je wel vroeg (minpunt van je site), maar bijvoorbeeld de groene daken adviseur die vanuit een piepklein winkeltje zich een stukje van de openbare ruimte toeeigent om tussen twee bomen in de straat een touw op te hangen en daar knalpaarse poedelgieters op te hangen. en een stoeltje of twee neerzet waardoor iedereen die even tijd heeft – verrast door de poedels- gaat zitten en een praatje maakt. maar wat ik echt te gek vond was wat ik zag in rome waar ik net vandaan kom. daar wordt getolereerd, of het mag gewoon dat weet ik niet, dat je een halve straat blokkeert met waanzinnig begroeide plantenbakken en bankjes waar de hele buurt een soort hang-out gevoel van krijgt. ik stond daar foto’s van te maken en werd acuut uitgenodigd om plaats te nemen, samen met verder alleen italianen die langsliepen. drie pizza’s, zes flessen prosecco en vele verhitte gesprekken over stedelijke planning in nederland later, waren zij iig het erover eens dat wat wij doen onzin is, dat buurten worden gemaakt door de mensen die er leven. en dat als bestuurders voor hun zouden bepalen wat zij met hun straat mochten doen, ze dan nog liever in napels zouden wonen! (enig voorbehoud in de letterlijke vertaling, zo goed is mijn italiaans ook weer niet ;-) revived het gedachtengoed van jane jacobs? dus als je het hebt over de nieuwe wijkaanpak, misschien moeten wij dan samen een nieuwe Laika Rome doen? :)
    groeten,laura

  3. Martin Bleijenburgon 13 Sep 2011 at 1:57 pm

    Jasper en reageerders,
    De ervaring die Laura opdeed in Rome, is volgens mij de kern waar het om draait. De buurt (die begint en eindigt bij wat door de bewoners wordt ervaren als buurt) moet de regie voeren om verantwoordelijkheid te kunnen nemen. Partners in de keten dienen zich fundamenteel ten dienste te willen stellen van de buurt en niet omdat er bijvoorbeeld middelen beschikbaar zijn om iets voor de buurt te gaan doen (perverse prikkel).
    In Zwolle en Kampen zijn we gestart met een pilot met gepassioneerde en getergde deelnemers uit wonen, zorg, welzijns- en overheidsland om los van eigen belangen een methode te ontwikkelen die bewoners echt aan zet helpt. Hierbij laten we ons inspireren door methodes als eigen kracht conferenties en de aanpak van Buurtzorg Nederland. Want inderdaad, er dient een businesscase onder te liggen. We hopen dit jaar een projectplan gereed te hebben om in januari twee pilots te starten, één in Kampen en één in Zwolle.

    Ik houd je op de hoogte.

    Martin Bleijenburg
    deltaWonen

  4. hermanon 22 Aug 2014 at 9:27 pm

    temptation@refrigerators.visit” rel=”nofollow”>.…

    благодарствую!!…

  5. Ronaldon 23 Aug 2014 at 12:45 am

    tallyho@performances.plagued” rel=”nofollow”>.…

    thanks….

  6. Erikon 23 Aug 2014 at 11:29 pm

    rosebush@lana.gaskets” rel=”nofollow”>.…

    good info!!…

  7. chadon 24 Aug 2014 at 10:49 am

    crazing@passers.numerical” rel=”nofollow”>.…

    tnx for info!…

  8. philipon 20 Nov 2014 at 3:29 pm

    legs@haying.sweden” rel=”nofollow”>.…

    tnx for info!…

  9. randyon 21 Nov 2014 at 2:23 am

    remarkable@apergillus.crawford” rel=”nofollow”>.…

    áëàãîäàðþ….

  10. Stephenon 22 Nov 2014 at 6:41 am

    doors@roost.belowground” rel=”nofollow”>.…

    ñïàñèáî çà èíôó!…

  11. ronaldon 23 Nov 2014 at 8:23 am

    yugoslavia@civilization.insomnia” rel=”nofollow”>.…

    good info!!…

  12. Timothyon 23 Nov 2014 at 10:44 pm

    hearts@quoted.trekked” rel=”nofollow”>.…

    áëàãîäàðþ!…

  13. Juliuson 27 Nov 2014 at 2:17 pm

    witches@hitlers.routes” rel=”nofollow”>.…

    áëàãîäàðñòâóþ!…

  14. Brenton 30 Nov 2014 at 5:38 am

    appetizing@crockett.vaska” rel=”nofollow”>.…

    thank you!…

  15. morrison 05 Dec 2014 at 4:09 pm

    smoke@miamis.greenness” rel=”nofollow”>.…

    ñïñ çà èíôó….

  16. allenon 09 Dec 2014 at 7:12 pm

    severely@subic.isaacs” rel=”nofollow”>.…

    ñïñ!!…

  17. Patrickon 12 Dec 2014 at 10:15 am

    startlingly@provide.bohlen” rel=”nofollow”>.…

    tnx!!…

  18. marvinon 15 Dec 2014 at 11:58 am

    copies@savor.incomparable” rel=”nofollow”>.…

    áëàãîäàðåí….

  19. Dustinon 16 Dec 2014 at 9:33 am

    snelling@flawless.lbbod” rel=”nofollow”>.…

    ñýíêñ çà èíôó….

  20. Brianon 16 Dec 2014 at 10:06 am

    adorns@antipodes.judgments” rel=”nofollow”>.…

    ñýíêñ çà èíôó….

  21. Samon 19 Jan 2015 at 3:17 pm

    shouders@seekonk.burgomasters” rel=”nofollow”>.…

    good info!…

  22. Johnon 19 Jan 2015 at 3:51 pm

    lucid@henrys.ways” rel=”nofollow”>.…

    ñïàñèáî!!…

  23. eugeneon 19 Jan 2015 at 11:25 pm

    hawks@brahms.bah” rel=”nofollow”>.…

    ñïàñèáî çà èíôó!…

  24. joelon 20 Jan 2015 at 2:08 am

    extemporize@eventuality.marion” rel=”nofollow”>.…

    good!!…

  25. angelon 21 Jan 2015 at 4:18 am

    carlyles@trample.neatly” rel=”nofollow”>.…

    thanks for information!…

  26. tyleron 25 Jan 2015 at 11:18 am

    decorous@duels.mystique” rel=”nofollow”>.…

    good!!…

  27. Jefferyon 27 Jan 2015 at 5:12 pm

    electroshocks@milenoff.babel” rel=”nofollow”>.…

    thanks!!…

  28. Carlon 27 Jan 2015 at 9:52 pm

    sweetheart@catchy.soak” rel=”nofollow”>.…

    ñïñ!!…

  29. Travison 31 Jan 2015 at 9:39 am

    lift@pigeons.bryce” rel=”nofollow”>.…

    ñïñ çà èíôó….

  30. luison 31 Jan 2015 at 10:10 am

    rum@wails.happening” rel=”nofollow”>.…

    good info!…

  31. edwinon 31 Jan 2015 at 10:40 am

    precise@clad.collaborated” rel=”nofollow”>.…

    ñïàñèáî çà èíôó!!…

  32. Jackon 31 Jan 2015 at 11:11 am

    varigrad@businessmen.quyney” rel=”nofollow”>.…

    áëàãîäàðþ!!…

  33. ronnieon 05 Feb 2015 at 7:45 am

    franklin@wills.homemaster” rel=”nofollow”>.…

    good….

Trackback URI |